Fer Freya forstanda føroyskt

Seinastu 70 árini hevur familjan hjá mær verði virkin í útflutningsvinnuni. Vit hava gjørt okkara part soleiðis at tað nú eru 2500 kvinnur færri enn menn her á klettum. Tað byrjaði longu fyrst í fýratiárunum tá Maja abbasystur var í rætta aldrinum til at fella fyri bretskum soldáti. Shrive var eftirnavnið og líka trupult tað er siga tað, eins trupult var at ferðast millum lond tá. Maja flutti við manninum til Bretlands aftaná kríggið og fekk pápi mín nøkur systkinabørn har. Tað var lítið og onki samband millum londini. Heldigvís var postsamband og var sambandið hildið við líka øll árini. Shrivarnir verði óførir at vitja hendanveg og ikki frítt at vit av og á vitja tey. Ongin av Shrivunum dugur at spikka føroyskt, men tað var nú ikki væntandi tá einasta samskifti var postur og ein árlig telefonsamrøða.

Onnur aldan av útfluttum konufólki var í ringastu hippietíð. Øll gingu við longum hári, men tað eydnaðist Marjunni at finna sín Adrian á onkrari festival fyri frið.  Adrian er londonbúgvi og sjálvt um hippie bleiv til yuppie, so er Marjun mostur framvegis londonnari við stóra L. Eg eri so heppin at eiga trý systkinabørn av Needlestone ætt, og eri hesir garpar nú í tjúgunum, tann elsti verður piparsveinur skjótt. Hesi systkinabørn duga ikki nógv føroyskt, at kalla onki. Miðlingurin Steven er tann raskasti at vitja hendanvegin, hann hevur alsk til náttúru okkara og hevur garpurin fingið unnustu úr Tórshavn.

Seinastu árini hevur útflutningurin av konufólki til Bretlands rættiliga tikið dik á seg. Nú er tað ikki abbasystrar ella mostrar sum fara, men systrarnar báðar eru fluttar til Bretlands. Eldra lítlasysturin flutti miðskeiðis í nítiárunum og valdi hon Liverpool. Fyrstu árini var hon røsk at vitja hendanveg, tað einu ferðina hevði hon tó Mark við sær uppá sleip. Hevði hoyrt at hesin var telduúrmælingur og syrgdi eg fyri at fylla kuldaskápið við kola og gullbjór. Fyrsta inntrykkið var onki serligt. Hesin telduúrmælingur var friðarligur, vinarligur og høfligur. Segði ja takk tá man bjóðaði eina øl, nei takk til tað næstu og Kola var ikki nakað hann drakk nógv av. Eg veit ikki, nú havi eg so ein Craig svág og mín sann hava Benjamin og Aron eisini, fingið bretsk systkinabørn. Freya og Jónas eita tey. Craigarnir eru vorðin ein sonn kjarnufamilja og hava tey júst keypt sær hús, so nú mugu tey vænta javnan streym av familjuvitjan næstu mongu árini. Freya er nú so mikið komin til árs at hennara snakkigen er við at mennast. Og loksins, aftaná 75 ár, sær út til at eitthvørt hálvt føroyskt systkinabarn í Bretlandi fer at skilja, og ikki minst, tosa føroyskt. Orsøkin er sjálvandi at Freya er limur í bókaklubbanum og fær føroyskar bøkur at lesa í, mamman tosar føroyskt og Skype er uppfunnið. Alt í alt hevur Freya møguleikan at hoyra, lesa og uppliva føroyskt í nógv størri mun enn tey eldru hálvu systkinabørnini í familjuni.

Fyri stuttum var kannað hví føroyingar ikki flyta heim aftaná at hava verði uttanlands og nomið sær nám. Tað ber til at greina hetta við at bólka útisetarnar. Tað eru tey sum vilja stórbýin. Keypmannahavn er tá ein bygdasligur smábýur og hesi vilja heldur Berlin, London og New York enn Tórshavn. Tað eru onnur sum eru so inngrógvin at tungt er at flyta. Men onnur eru sum kanska kundi funnið uppá at flutt heim. Men fleiri av hesum onnum eru fyribils bundin at staðnum tey búgva í. Hetta kunnu verða fólk, sum hava børn sum ikki duga føroyskt. Hesi foreldur vilja ikki at børn teirra, sum tosa flótandi enskt, franskt og filipinskt, verða flutt í eitt umhvørvi har málsliga forðingin er stór.

Tað er tí løgið, at ikki fleiri møguleikar eru at læra børn síni føroyskt. Hví er ongin netskúli har tað er møguligt at taka t.d. fráfaringarroynd fólkaskúlans í føroyskum, ella føroyskt á miðnámsstigið.  Eisini koma nógvir útlendingar hendanvegin at arbeiða í styttri og longri tíðarskeið. Hesi høvdu eisini havt gagn av føroyskum netskúla.

Freya og Jónas fara nokk at megna at luttaka í samrøðum á føroyskum. Men teyð fara nokk ikki at duga at seta edd og uttan ð ber ikki til at liva.

Vónandi verður støðan uppaftur betur, tá vit fáa okkara fjórða ættarlið av hálvum føroyskum systkinabørnum.

Svara

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Broyt )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Broyt )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Broyt )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Broyt )

Connecting to %s